WIELCY KRESOWIACY - PIOTR RZEWUSKI
29 PAŹDZIERNIKA 1706 ROKU W ROZDOLE K. STRYJA W DAWNYM WOJEWÓDZTWIE STANISŁAWOWSKIM URODZIŁ SIĘ WACŁAW PIOTR RZEWUSKI HERBU KRZYWDA – HETMAN WIELKI KORONNY, WOJEWODA PODOLSKI, POETA I PATRIOTA MECENAS SZTUKI, BIBLIOFIL I KOLEKCJONER, KAWALER ORDERU ORŁA BIAŁEGO
Należał do barwnych postaci dawnej Rzeczypospolitej. Był więc nie tylko człowiekiem wojny i polityki, lecz również mecenasem kultury. iczłowiek pióra. W swojej wspaniałej rezydencji w Podhorcach założył teatr, w którym wystawiano sztuki, także polskie.
Był synem Stanisława Mateusza Rzewuskiego, hetmana polnego koronnego, późniejszego hetmana wielkiego koronnego, oraz Ludwiki Kunickiej, podczaszanki czernihowskiej. Pierwsze nauki pobierał u pijarów w Warężu, niedaleko Lwowa.
W wieku osiemnastu lat został starostą romanowskim, a później objął starostwa drohobyckie i kruszwickie. W 1730 roku został posłem ziemi chełmskiej na sejm, a rok później marszałkiem Trybunału Skarbowego Koronnego w Radomiu. W 1732 roku ożenił się z Anną Lubomirską. Małżeństwo doczekało się dziesięciorga dzieci, z których pięcioro przeżyło dzieciństwo: trzech synów – Stanisława Ferdynanda, Józefa i Seweryna – oraz dwie córki.
W 1732 roku Rzewuski został również posłem województwa czernihowskiego na sejm, a następnie pisarzem polnym koronnym. W 1733 roku opowiedział się po stronie Stanisława Leszczyńskiego. Po śmierci Augusta II Mocnego wspierał jego kandydaturę do tronu i uczestniczył w działaniach związanych z obroną sprawy Leszczyńskiego. Po porażce jego stronnictwa musiał opuścić kraj.
Za panowania Augusta III Sasa Rzewuski działał w życiu politycznym Rzeczypospolitej. W 1736 roku był posłem województwa bracławskiego na sejm pacyfikacyjny. 10 lipca 1737 roku we Wschowie podpisał konkordat ze Stolicą Apostolską. W tym samym roku pełnił funkcję marszałka Trybunału Głównego Koronnego w Lublinie, a następnie został wojewodą podolskim. W 1762 roku otrzymał urząd wojewody krakowskiego.
Szczególnie dramatyczny rozdział jego życia rozpoczął się w 1767 roku. Rzewuski przystąpił do konfederacji radomskiej, a gdy sprzeciwił się rosyjskiej ingerencji w sprawy Rzeczypospolitej, został porwany na rozkaz rosyjskiego ambasadora Nikołaja Repnina i zesłany do Kaługi. Spędził tam około pięciu lat. Na zesłaniu tłumaczył psalmy pokutne. Po powrocie do kraju nosił brodę jako znak pamięci o niewoli.
W 1773 roku został hetmanem wielkim koronnym, a w 1778 roku objął urząd kasztelana krakowskiego.
Rzewuski był również utalentowanym pisarzem. Tworzył tragedie historyczne, między innymi Żółkiewskiego i Władysława pod Warną.
Wacław Piotr Rzewuski zmarł 27 października 1779 roku w Sielcach. Pozostawił po sobie pamięć hetmana, polityka i pisarza, którego losy odzwierciedlają burzliwą historię Rzeczypospolitej oraz jej kresowych ziem.
Wacław Piotr Rzewuski, źródło https://commons.wikimedia.org
