WIELCY KRESOWIACY - KORNEL MAKUSZYŃSKI

Jeden z największych polskich pisarzy. Kochany przez dzieci i młodzież. Jego książki do dzisiaj rozbawią czytelników. Oprócz „Przygód Koziołka Matołka” napisał m. in. „O dwóch takich, co ukradli księżyc”, „Przyjaciel wesołego diabła”, „Panna z mokrą głową”, „Awantura o Basię”, „Szatan z siódmej klasy”, „Szaleństwa panny Ewy” „Szewc Kopytko i kaczor Kwak” „Uśmiech Lwowa” i wiele innych. Na podstawie jego książek nakręcono wiele filmów i seriali.

Był synem, emerytowanego wówczas pułkownika wojsk austriackich, pisarza gminnego kancelarii urzędu w Brzozowie koło Krosna, Edwarda Makuszyńskiego, i Julii z Ogonowskich. Miał sześć starszych sióstr. W wieku dziesięciu lat zmarł ojciec. Kornel dzieciństwo spędził w Stryju. Tu tez rozpoczął gimnazjum, które kontynuował w Przemyślu mieszkając u krewnych. W 1898 roku przeniósł się do Lwowa, gdzie trzeci rok gimnazjum rozpoczął w C. K. IV Gimnazjum. W 1903 roku zdał egzamin dojrzałości. Mając 14 lat zaczął pisać wiersze. Pierwszym recenzentem, który pozytywnie oceniał młodego poetę był Leopold Staff. Dwa lata później Makuszyński zadebiutował w lwowskim dzienniku „Słowo Polskie”. Od 1904 roku, był członkiem redakcji tego dziennika i recenzentem teatralnym. Makuszyński studiował polonistykę i romanistykę na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie. Po ukończeniu filologii był członkiem Polskiej Akademii Literatury. W latach 1908 –1910 kontynuował studia romanistyczne na Sorbonie w Paryżu. Odbył kilka podróży za granicę, m. in. do Włoch z Janem Kasprowiczem, Leopoldem Staffem i Władysławem Orkanem.

W 1911 roku w Warszawie ożenił się Emilię Bażeńską. W latach 1913–1914 małżonkowie mieszkali w Burbiszkach na Litwie w majątku rodzinnym żony. W 1915 roku w czasie wojny został przez władze carskie ewakuowany w głąb Rosji. Trafił do Kijowa i tam został prezesem miejscowego Związku Literatów i Dziennikarzy Polskich, oraz kierownikiem literackim kijowskiego Teatru Polskiego.

W 1920 roku podczas wojny polsko-bolszewickiej współpracował w kierowanym przez ppłk. Mariana Dienstla-Dąbrowę Wydziale Propagandy Armii Ochotniczej. W 1926 roku żona Emilia zmarła w 1926 na gruźlicę. Rok później pisarz ożenił sie ze śpiewaczką Janiną Gluzińską. Zamieszkał w Zakopanem, które za zasługi przyznało mu honorowe obywatelstwo. W 1933 roku został honorowym prezesem Towarzystwa Sportowego „Wisła”. Podczas okupacji mieszkał w Warszawie. Współpracował z podziemiem, a podczas powstania warszawskiego z prasą powstańczą. Po powstaniu trafił do obozu w Pruszkowie. W listopadzie 1944 roku zamieszkał na stałe w Zakopanem, w willi Opolanka przy ul. Tetmajera. Po wojnie został uznany wrogiem władzy ludowej i objęty cenzurą i zakazem publikacji. Żył skromnie. Pisał do szuflady, a żona Janina dorabiała lekcjami muzyki.

Zdjęcia:

Kornel Makuszyński zmarł 31 lipca 1953w Zakopanem. Spoczywa na Cmentarzu Zasłużonych na Pęksowym Brzyzku.

-Kornel Makuszyński, ok. 1906 – autor nieznany. domena publiczna

-Kornel Makuszyński (1931) – autor nieznany, domena publiczna

- Tablica Kornela Makuszyńskiego w kościele p.w. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Stryju. Fot Ryszard Fraczek